Brexit po latach: co zmienił w gospodarce Wielkiej Brytanii i UE

Brexit po latach: co zmienił w gospodarce Wielkiej Brytanii i UE

W piątek w Brukseli odbędzie się drugi szczyt Wielkiej Brytanii i Unii Europejskiej od czasu Brexitu. Premier Andy Burnham spotka się z szefową Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen i przewodniczącym Rady Europejskiej Antónió Costą. Rozmowy odbywają się w niepewnych czasach, bo wojna na Bliskim Wschodzie uderza w światową gospodarkę, a sam Burnham mówił, że Brexit „nie zadziałał”.

Wielka Brytania: słabszy handel towarami, mocne usługi

Po referendum z 2016 roku lata politycznego chaosu osłabiły inwestycje firm. Umowa wynegocjowana przez Borisa Johnsona dołożyła eksporterom nowe bariery i biurokrację. Z analizy ekonomisty Nicka Blooma wynika, że PKB na mieszkańca jest dziś o 6–8 proc. niższy, niż byłby bez Brexitu. Brytyjskie Biuro Odpowiedzialności Budżetowej szacuje stratę na 4 proc. w perspektywie 15 lat.

Obraz nie jest jednak jednolity:

  • eksport towarów do UE w 2025 roku był realnie o 14 proc. niższy niż w 2019 roku, a poza UE o 8 proc.;
  • eksport usług wzrósł o 28 proc. do krajów UE i o 26 proc. do reszty świata, głównie dzięki finansom, turystyce, księgowości, prawu i branży IT.

Samodzielna polityka handlowa ma plusy i minusy. Rząd mógł obniżyć cła na wybrane produkty, by odciążyć domowe budżety, a z Donaldem Trumpem wynegocjował porozumienie celne na lepszych warunkach niż UE. Krytycy zwracają jednak uwagę, że poza Unią Londyn ma mniejszą siłę przetargową. Ostrzegają też, że zbyt duże rozbieżności w przepisach mogą zaszkodzić relacjom z największym partnerem handlowym. Wielka Brytania jest za to trzecia w rankingu Global AI Index, a najwyżej notowana w UE Francja zajmuje szóste miejsce. W tym roku brytyjska gospodarka rośnie drugim najszybciej w G7.

Unia: mniejsze skutki, własne problemy

Dla UE jako większego rynku Brexit był mniej dotkliwy. Eksporterom trudniej jest sprzedawać na Wyspach, a migracja do Wielkiej Brytanii spadła. Wyjście Brytyjczyków dało też paliwo populistom, choć fala naśladowców się nie pojawiła. Zniechęcił ich właśnie chaos po drugiej stronie kanału La Manche. Spory o imigrację, suwerenność i demokratyczną odpowiedzialność trwają nadal.

Unia mierzyła się z tymi samymi globalnymi wstrząsami co Londyn: szokiem energetycznym po napaści Rosji na Ukrainę w 2022 roku, wojną na Bliskim Wschodzie i celnymi atakami Trumpa. Niemcom ciążą wysokie koszty energii i chińska konkurencja, a Francji polityczna niepewność, która podnosi koszty zadłużenia. Dobrze radzą sobie za to kraje dawnego bloku wschodniego, w tym Polska, która skorzystała na członkostwie. Odbiły się także państwa południa Europy, dotknięte kryzysem zadłużenia w latach 2010. Według najnowszych prognoz Komisji Europejskiej unijna gospodarka okazała się odporniejsza, niż się obawiano. Pomogły wyższe wydatki Niemiec na obronę i inwestycje związane ze sztuczną inteligencją.

Co dalej i co to oznacza dla Polski

Na piątkowym szczycie mają dominować trzy tematy: program mobilności młodzieży, umowa o handlu żywnością i napojami (mogłaby dodać brytyjskiej gospodarce do 5,1 mld funtów rocznie) oraz powiązanie systemów handlu emisjami (do 3,8 mld funtów rocznie). Analitycy Goldman Sachs szacują, że powrót do jednolitego rynku zwiększyłby brytyjską gospodarkę o 2–5 proc., czyli o 61–152 mld funtów do początku następnej dekady. Eksperci zaznaczają jednak, że nawet powrót do UE nie przywróciłby stanu z 2016 roku, bo część brytyjskich firm mogła na stałe wypaść z unijnych łańcuchów dostaw.

Dla Polski to przede wszystkim sprawa pośrednia. To Bruksela negocjuje w imieniu całej Unii, a Wielka Brytania pozostaje ważnym rynkiem dla unijnych eksporterów. Z perspektywy Polaków najbardziej odczuwalne mogą być zasady dotyczące mobilności młodych ludzi i handlu żywnością, choć szczegółów porozumień jeszcze nie znamy. Polskę dotyczy też polityczna część prognozy: w przyszłym roku wybory odbędą się we Francji, Polsce i we Włoszech, a populiści zyskują poparcie. We Francji w sondażach prowadzi Marine Le Pen, a w Niemczech rośnie w siłę AfD. Wczesną wiosną Unia wybierze też następcę Christine Lagarde na stanowisku prezesa Europejskiego Banku Centralnego. Za faworyta uchodzi Pablo Hernández de Cos. Nowy szef EBC obejmie stery w czasie rosnącej inflacji i wolniejszego wzrostu. Wielką Brytanię czeka z kolei trudniejszy 2027 rok, w którym wysoka inflacja po wojnie na Bliskim Wschodzie obciąży gospodarstwa domowe.

Źródło: The Guardian – „What impact has Brexit had on the UK and EU economies?”

Może Cię zainteresować

https://robimytolepiej.pl/opieka-medyczna-dla-seniorow-kompleksowe-pakiety-w-mediccentre/ https://skwlegal.com.pl/telewizja-online-w-2025-ranking-najlepszych-platnych-uslug-streamingowych/ https://raildude.pl/bez-kolejek-i-stresu-prywatne-pakiety-medyczne-luxmed-dla-starszych-pacjentow/